Dec
Diep onder de grond klinkt een snik
Met een paar kaarsjes en een lange snoer naar buiten, zaten Michal Citroen en Menno Bentveld vier uur lang bij elkaar in een mergelgroeve (of zoals later bleek: kalksteengroeve). In het pikke donker werkten de makers van Vroege Vogels en OVT samen aan een bijzondere uitzending over de grotten bij Maastricht. Grotten die bekend zijn vanwege het sneuvelen van musketier d’Artagnan en de vonst van meerdere Mosasaurussen. Maar ook zat er een atoomschuilkeder en een Navo hoofdkartier. Na de Koude Oorlog is dat laatste overbodig gebleken. En dus kon jaren geleden met de ontmanteling begonnen worden. Dat klinkt makkelijker dan het was want, de grot zat vol met asbest.
Nadat Michal Citroen de inleiding naar Paul Croymans, die zijn halve leven in de grot werkte, heeft voorgelezen blijft het even stil. Gaat er iets mis? Doet zijn microfoon het niet?
Een snik volgt.
Croymans is het even te kwaad geworden. Daar zit hij in die donkere grot die voor hem zoveel leed heeft veroorzaakt..
Beluister de hele aflevering van Vroege Vogels & OVT, oftewel OVVT
Oct
Nacht van de Nacht
Zaterdag 30 oktober is het de Nacht van de Nacht. Ter ere van de dag van het donker maakte Vroege Vogels een hoorspel. Met Lisa Wade, Menno Bentveld, Sander de Heer, Edwin Rutten en Giel Beelen. Het verhaal is geschreven door Ruben van Dijk.
Als je dit zo hoort, Lisa en Menno die weggedoken zitten in een veld, valt mij één ding op: zo erg anders dan een gewone aflevering van Vroege Vogels is het niet en daarin schuilt de schoonheid. Het hele programma ís een hoorspel. Alleen zijn de acteurs geen acteurs, maar mensen met hart voor de natuur. Reportages die vol zitten met geluid. Dit hoorspel haakt daar perfect op in, een hommage aan het instituut Vroege Vogels. Maar het is fictie voor de verandering. Soms is fictie net zo mooi als de realiteit en vice versa.
Oct
Tok tok tok!
Tok tok tòòòk tók! Kippen doen meer dan kakelen alleen. Ze maken meer dan dertig geluiden die allemaal weer wat anders betekenen, zo heb ik geleerd bij Vroege Vogels op Radio 1. Verslaggeefster Jeannette Parramore nam een kijkje bij een kippenhouder, uiteraard met een hoop gekakel op de achtergrond. Maar dat was geen gemonteerde achtergrondruis. Het was echt. In het begin dacht ik wat een relaxte kippen! En wat blijkt, uit het door de kippen geproduceerde ge-tok, kon ook de deskundige opmaken dat ze het prima naar hun zin hebben. Door even later naar buiten te lopen hoor je dat het gekakel -veel betekenend- verandert.
Aug
“Precies wat ik me er bij had voorgesteld”
Daar liep ze, vanmorgen rond acht uur. Met een wandelzender op haar rug en kaplaarzen aan. ‘Die nieuwe’ van Vroege Vogels, Lisa Wade. Met gepaste trots hoorde je haar het programma openen. En het was precies zoals ze zich had voorgesteld. Dat maakt me benieuwd. Vaak blijkt de sfeer die je op de radio hoort uit een blikje te komen, het is nep. Maar het instituut Vroege Vogels doet het niet uit een blikje, maar uit de echte natuur. Het is zoals ik had gehoopt.
Aug
Vroege Kuikens
Het is makkelijk scoren. Je laat voor één keer je radioprogramma maken door kinderen. Vroege Kuikens is de kindervariant op Vroege Vogels, het vaste zondagochtend programma op Radio1. Zoiets is al snel vertederend en schattig.
Toch moet je van goede huize komen om na de eerste minuten met hoge schattige kinderstemmetjes de luisteraars nog steeds te boeien. Dat is de makers gelukt. Ze hebben de kuikens niet zomaar laten aan rommelen, maar ze stevig bij de hand genomen, gecoacht en naderhand uren gemonteerd. Alleen daardoor is het mogelijk dat op de radio het tegenovergestelde gebeurt. De kinderen nemen de luisteraar bij de hand. Zo ga je door je knieën om vleesetende planten in de hortus heel nauwkeurig te bekijken. De beschrijvingen zijn kinderlijk maar daardoor treffend. Wanneer jonge wijsneusjes in Utrecht zich opwinden over het kappen van bomen, herken ik mijzelf als jochie dat lid was van Greenpeace en de WNF Rangers. De typische jeugdige onschuld: “Misschien krijgt de gemeente stiekem geld van de Aluminiumfabriek.”
Ik vraag me af of de luisteraar de reportage in ‘het arboretum van pake’ tot het einde zou beluisteren, wanneer een volwassen verslaggever ‘pake’ zelf zou hebben geïnterviewd.
Waan je even kind in de bijzondere tuin van ‘pake’:
Fragment afkomstig van Radio1.nl
Aug
Vroege Vogels zonder Andrea
Sinds 2007 presenteerde Andrea van Pol, samen met Menno Bentveld, op zondagmorgen Vroege Vogels op Radio 1. Een heerlijk programma, waar de natuur centraal staat. Op zondag 15 augustus maakte zij voor de laatste keer Vroege Vogels. Op lokatie vanaf een biologische boerderij.
Van haar collega’s kreeg Andrea een bijzonder afscheidskado..
Andrea en Zeeman